ลงหลักปักฐานในไทยตลอดปี: น้ำ สุขภาพ โรงเรียน และไฟเบอร์

อะไรทำให้ที่อยู่หนึ่งน่าอยู่ได้ตลอดปี?

วันธรรมดาหนึ่งวันในเชียงใหม่ พัทยา หรือภูเก็ต ขึ้นอยู่กับเรื่องง่าย ๆ แรงดันน้ำตอนอาบน้ำ เส้นทางไปส่งลูกที่โรงเรียนตอนเช้า นัดพบแพทย์เฉพาะทาง และวิดีโอคอลช่วงเย็นกับทีมงานในยุโรป เรื่องเหล่านี้ ยิ่งกว่าวิว คือสิ่งที่ตัดสินว่าที่อยู่หนึ่งจะอยู่สบายตลอดปีหรือไม่ ผังนโยบายระดับประเทศที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2569 (ค.ศ. 2026) ถือว่าเรื่องเหล่านี้เป็นโครงสร้างพื้นฐานเต็มตัว น้ำ สุขภาพ การศึกษา และโครงข่ายดิจิทัล ต่างมีบทของตัวเอง มีเป้าหมายเป็นตัวเลขสำหรับปี 2570 2575 และ 2580 และมีรายชื่อเมืองกำกับ

จุดตั้งต้นคือที่อยู่อาศัยเอง กรมโยธาธิการและผังเมือง (DPT) กำหนดให้นโยบายที่อยู่อาศัยดึงโครงการที่อยู่อาศัยให้ใกล้แหล่งงาน สถานศึกษา และระบบขนส่งมวลชน ตามหลักการ Transit-Oriented Development (TOD) หรือการพัฒนาพื้นที่รอบระบบขนส่งมวลชน เพื่อลดเวลาเดินทาง (หน้าที่พิมพ์ 75) ส่วนเดียวกันยังกำหนดให้ฟื้นฟูย่านเก่าของเมืองด้วยพื้นที่สาธารณะ พื้นที่สีเขียว และโครงข่ายสมัยใหม่ และให้สร้างที่อยู่อาศัยภาครัฐสำหรับผู้สูงอายุและผู้มีรายได้น้อยในพื้นที่ใกล้ระบบขนส่งมวลชน

สำหรับผู้ซื้อ หลักการนี้เปลี่ยนวิธีดูทรัพย์ คอนโดหรือบ้านไม่ได้ตัดสินกันแค่ที่แปลนและวิวอีกต่อไป แต่อยู่ที่ว่าไปถึงอะไรได้บ้างในแต่ละวัน และมีโครงข่ายอะไรรองรับ เราเลือกบริการสี่กลุ่มในบทความนี้ คือ น้ำ สุขภาพ การศึกษา และดิจิทัล เพราะเป็นสิ่งที่ทำให้การอยู่ตลอดปีเป็นไปได้จริง และผังกำหนดตัวเลขไว้อย่างละเอียด บทความหกจุดหมายในไทย หกวิถีชีวิตช่วยเลือกเมือง ส่วนบทความนี้ช่วยเลือกที่อยู่

น้ำ สุขภาพ และโครงข่ายจะพัฒนาที่ไหนบ้าง?

เริ่มจากน้ำประปา บทว่าด้วยการจัดการน้ำมีสี่เป้าหมายแยกกัน ได้แก่ น้ำอุปโภคบริโภค น้ำต้นทุนสำหรับเกษตรและอุตสาหกรรม การป้องกันน้ำท่วม และการลดน้ำเสีย (หน้าที่พิมพ์ 76) ผังกำหนดให้เพิ่มประสิทธิภาพระบบประปาใน 76 จังหวัดและกรุงเทพมหานคร ลดน้ำสูญเสียในระบบท่อ และเพิ่มกำลังการผลิตประปาใน 16 พื้นที่ เช่น เชียงใหม่ ชลบุรี สงขลา สุราษฎร์ธานี และภูเก็ต (หน้าที่พิมพ์ 77 และ 80)

การขยายเขตบริการน้ำประปาให้ความสำคัญกับ 19 เมืองก่อน ได้แก่ กรุงเทพมหานคร เมืองศูนย์กลางหลักระดับภาคแปดแห่ง (เชียงใหม่ นนทบุรี ขอนแก่น หาดใหญ่ นครราชสีมา พัทยา ภูเก็ต และพิษณุโลก) และสิบเมืองในเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษชายแดน (หน้าที่พิมพ์ 81) ระบบบำบัดน้ำเสียเดินไปในทิศทางเดียวกัน ผังกำหนดให้ก่อสร้างระบบบำบัดน้ำเสียและระบบรวบรวมน้ำเสียใหม่ 557 แห่งในพื้นที่เทศบาล 8 แห่งภายในปี 2570 150 แห่งภายในปี 2575 และครบทั้งหมดในปี 2580 ตั้งแต่ระนองถึงตรัง และจากภูเก็ตถึงเชียงใหม่ พร้อมขยายระบบเดิมในกรุงเทพมหานครและเมืองศูนย์กลางหลักระดับภาคแปดแห่งเดิม (หน้าที่พิมพ์ 80 และ 86)

สำหรับน้ำท่วม ผังกำหนดพื้นที่พัฒนาระบบระบายน้ำและป้องกันน้ำท่วมชุมชนเมือง 370 แห่งภายในปี 2580 ในจำนวนนี้ 65 แห่งอยู่ใน 14 จังหวัดภาคใต้ รวมทั้งภูเก็ต กระบี่ และระนอง (หน้าที่พิมพ์ 83) และยังมีเมืองฟองน้ำเก้าแห่ง ตั้งแต่กรุงเทพมหานครถึงภูเก็ต ซึ่งออกแบบมาเพื่อชะลอและกักเก็บน้ำฝน เราอธิบายเรื่องนี้ละเอียดในบทความเรื่องภูมิทัศน์กับการเลือกที่อยู่

สุขภาพเป็นบทที่ละเอียดที่สุด เริ่มจากบัญชีรายชื่อสิ่งที่มีอยู่แล้ว ได้แก่ โรงพยาบาลศูนย์ระดับ A 35 แห่ง ซึ่งเป็นระดับสูงสุด โรงพยาบาลทั่วไประดับ S 55 แห่ง และสถานพยาบาลที่ได้รับการรับรองจาก Joint Commission International 59 แห่งในปี 2565 (หน้าที่พิมพ์ 89–91) จากนั้นจึงกำหนดเป้าหมาย คือจากแพทย์ 1 คนต่อประชากร 1,959 คนในปี 2566 เป็นแพทย์ 1 คนต่อ 1,000 คนในปี 2570 ให้ทุกจังหวัดมีหน่วยแพทย์ฉุกเฉินที่ได้มาตรฐาน และรักษาจำนวนสถานพยาบาลที่ผ่าน JCI ไว้ไม่ต่ำกว่า 59 แห่ง (หน้าที่พิมพ์ 97) ส่วนการแพทย์ทางไกลต้องครอบคลุมทุกโรงพยาบาลในประเทศ (หน้าที่พิมพ์ 98)

การศึกษาคิดในระดับอาชีพ ผังสำรวจสถาบันอาชีวศึกษา 876 แห่งและมหาวิทยาลัย 260 แห่ง ในจำนวนนี้อยู่ในภาคใต้ 123 และ 32 แห่ง (หน้าที่พิมพ์ 104) ผังต้องการศูนย์ฝึกอบรมอาชีวศึกษาในเขตพัฒนาพิเศษและระเบียงเศรษฐกิจพิเศษ รวมถึงหกจังหวัดของระเบียงเศรษฐกิจเวลเนสอันดามัน ศูนย์ฝึกอบรมครูระดับภูมิภาคเก้าแห่ง เช่น ภูเก็ต เชียงใหม่ ชลบุรี และสงขลา และมหาวิทยาลัยที่แบ่งเป็นห้ากลุ่มตามบทบาท ตั้งแต่การวิจัยระดับแนวหน้าของโลกไปจนถึงการพัฒนาชุมชนท้องถิ่น (หน้าที่พิมพ์ 105 และ 106) สำหรับครอบครัว นี่คือเบาะแสของระดับทักษะในเมืองหนึ่ง และของชีวิตนักศึกษาในเมืองนั้น

สุดท้ายคือดิจิทัล ซึ่งผังถือเป็นโครงสร้างพื้นฐานขั้นพื้นฐาน ผังต้องการให้ไทยเป็นศูนย์กลางดิจิทัลของอาเซียน (ASEAN Digital Hub) และปรับปรุงสัญญาณ 5G ในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล ในพื้นที่ EEC ใน 17 จังหวัด เช่น เชียงใหม่ ภูเก็ต สุราษฎร์ธานี และสงขลา รวมทั้งในอำเภอเมืองของทุกจังหวัด (หน้าที่พิมพ์ 173) โครงข่ายเคเบิลใยแก้วนำแสงต้องไปถึงอำเภอเมืองของทุกจังหวัด และ 5G ประสิทธิภาพสูงจะขยายไปยังจังหวัดอย่างระนอง ตรัง และสตูล (หน้าที่พิมพ์ 174) เป้าหมายความเร็วเขียนไว้ชัด อินเทอร์เน็ตบ้านสูงสุด 300 Mbps ในปี 2570 และ 500 Mbps ในปี 2575 จาก 285 Mbps ในปี 2564 อินเทอร์เน็ตมือถือสูงสุด 150 Mbps ในปี 2580 จาก 47.86 Mbps และประชากรร้อยละ 70 เข้าถึงบรอดแบนด์ไร้สายความเร็วสูงในปี 2580 จากร้อยละ 44.06 (หน้าที่พิมพ์ 176)

เมื่อวางทุกบทไว้ด้วยกัน ภาพทางภูมิศาสตร์ก็ปรากฏขึ้น และนี่คือการอ่านไขว้ของเราเอง กรุงเทพมหานครและเมืองใหญ่ระดับภาคแปดแห่ง ได้แก่ เชียงใหม่ นนทบุรี ขอนแก่น นครราชสีมา พิษณุโลก ภูเก็ต พัทยา และหาดใหญ่ ปรากฏในทุกรายชื่อ ทั้งการขยายเขตน้ำประปา การขยายระบบบำบัดน้ำเสีย เมืองฟองน้ำ ศูนย์ฝึกอบรมครู การปรับปรุง 5G และในระดับจังหวัด การรักษาโรคซับซ้อน สำหรับคนที่อยากให้บริการทั้งสี่ด้านพัฒนาไปพร้อมกัน นี่คือวงแรกที่ควรดู ในด้านสุขภาพ ศูนย์ฝึกอบรมครู และ 5G พัทยาและหาดใหญ่อยู่ในรายชื่อผ่านจังหวัดของตน คือชลบุรีและสงขลา

ก่อนเซ็นสัญญา ควรตรวจอะไรที่ตัวทรัพย์?

เมืองที่อยู่ในรายชื่อของผังหมายถึงสิ่งที่รัฐให้ความสำคัญ ส่วนการเชื่อมต่อของอาคารหนึ่งต้องตรวจที่ตัวทรัพย์ หลักข้อนี้คือสิ่งที่แยกการซื้อที่ดีออกจากการซื้อทั่วไป และเริ่มจากน้ำ อาคารต่อกับประปาสาธารณะหรือไม่ หรือพึ่งบ่อบาดาล ถังเก็บน้ำ หรือน้ำที่ซื้อมาส่ง แรงดันน้ำที่ชั้นบนสุดเป็นอย่างไร โครงการสำรองน้ำไว้เท่าไร และช่วงปลายหน้าแล้งเกิดอะไรขึ้น คำถามเหล่านี้ถามผู้จัดการอาคารก่อน แล้วถามเพื่อนบ้าน

น้ำเสียและน้ำท่วมใช้หลักเดียวกัน โครงการที่ต่อกับระบบบำบัดน้ำเสียรวมของเมืองบริหารต่างจากโครงการที่บำบัดน้ำเสียเอง เพราะแบบหลังมีระบบที่ต้องดูแล และมีค่าส่วนกลางตามมา ระดับน้ำบนถนนเมื่อฝนตกหนัก ประวัติน้ำท่วมของย่าน และตำแหน่งของที่ดินในลุ่มน้ำ ต้องตรวจที่หน้างาน และถ้าเป็นไปได้ให้ไปดูในหน้าฝน

สำหรับสุขภาพ บทบาทของสถานพยาบาลมาก่อนแผนที่ พื้นที่ส่งเสริมการฟื้นฟูสุขภาพไม่ใช่ศูนย์ที่เปิดแล้ว บัญชีของผังช่วยได้ในขั้นนี้ เพราะระบุชื่อโรงพยาบาลระดับ A และ S รวมถึงสถานพยาบาลที่ได้รับการรับรองไว้เป็นรายภาค คนที่มีความต้องการเฉพาะเริ่มจากรายชื่อนี้ หาโรงพยาบาลที่ตอบโจทย์และการรับรองมาตรฐานที่มีผลอยู่ แล้วลองเดินทางไปเอง รวมถึงตอนกลางคืน

สำหรับโรงเรียน ผังอย่างเดียวไม่พอ เพราะไม่มีรายชื่อใดในผังที่ระบุโรงเรียนนานาชาติ การเลือกต้องทำทีละโรงเรียน เทียบหลักสูตร ภาษาที่ใช้สอน เงื่อนไขการรับเข้า และที่นั่งที่ยังว่าง แล้วลองเดินทางตอนเช้าจากที่อยู่แต่ละแห่งที่กำลังพิจารณา ในเวลาเข้าเรียนจริง

สำหรับอินเทอร์เน็ต การทดสอบดีกว่าแผนที่ ถามว่าผู้ให้บริการรายใดเดินสายไฟเบอร์เข้าอาคาร และสายไปถึงตัวห้องหรือไม่ แล้วทดสอบความเร็วในห้องที่จะใช้ทำงาน ในเวลาที่จะทำงานจริง เป้าหมายระดับประเทศบอกว่าโครงข่ายพัฒนาไปทางไหน ส่วนการทดสอบบอกว่าเช้าวันจันทร์คุณจะได้ความเร็วเท่าไร

ผังวางพื้นที่ด้านสุขภาพไว้ที่ใดบ้าง?

แผนด้านสุขภาพกำหนดพื้นที่ส่งเสริมให้บริการสามประเภท ได้แก่ การรักษาโรคซับซ้อน สำหรับผู้ป่วยที่มีหลายโรคร่วมกันหรือโรคเรื้อรังที่มีภาวะแทรกซ้อน การฟื้นฟูสุขภาพของผู้ป่วยและผู้สูงอายุ และการแพทย์แบบองค์รวม ที่ผสานการแพทย์แผนปัจจุบัน การแพทย์แผนไทย การแพทย์ทางเลือก และจิตเวชศาสตร์ (หน้าที่พิมพ์ 94) รายชื่อเหล่านี้ซ้อนทับกัน และบอกว่ารัฐต้องการพัฒนาบริการแต่ละประเภทที่ไหน ไม่ใช่จำนวนสถานพยาบาลที่จะนำมารวมกันได้

บริการสุขภาพสามประเภทและขอบเขตพื้นที่ส่งเสริมในผัง:

เก้าพื้นที่ของการรักษาโรคซับซ้อน (กรุงเทพมหานคร เชียงใหม่ พิษณุโลก ขอนแก่น นครราชสีมา นนทบุรี ชลบุรี ภูเก็ต และสงขลา) อยู่ในอีกสองรายชื่อด้วย นี่คือพื้นที่ที่ผังต้องการรวมห่วงโซ่การดูแลไว้ครบ ชายฝั่งอันดามันมีตำแหน่งพิเศษ ผังเพิ่ม “พื้นที่กลุ่มจังหวัดอันดามัน” ซึ่งทำให้กระบี่ พังงา ระนอง ตรัง และสตูล อยู่ในรายชื่อการฟื้นฟูสุขภาพและการแพทย์แบบองค์รวม ดังที่เราอธิบายไว้ในบทความเรื่องระเบียงเศรษฐกิจเวลเนสอันดามัน

สำหรับผู้เกษียณหรือครอบครัว การอ่านนี้ใช้ได้ในระดับเมือง มันบอกว่ารัฐตั้งใจทุ่มความพยายามด้านการรักษาพยาบาลไว้ที่ไหนจนถึงปี 2580 แต่ไม่ได้บอกว่าโรงพยาบาลใดไปถึงได้จากที่อยู่หนึ่ง หรือมีแพทย์เฉพาะทางสาขาใด เรื่องนี้ต้องให้การไปดูสถานที่เป็นผู้ตอบ

เมื่อเราจำลองการย้ายไปอยู่ภูเก็ตตลอดปี

ควรติดตามหมุดหมายใดในปี 2570 2575 และ 2580?

เป้าหมายของผังวางเป็นปฏิทินที่อ่านง่าย ปี 2570 แพทย์ 1 คนต่อประชากร 1,000 คน ชุมชนเมืองแปดแห่งแรกมีระบบบำบัดน้ำเสียใหม่ เมือง 100 แห่งมีระบบป้องกันน้ำท่วม อินเทอร์เน็ตบ้านสูงสุด 300 Mbps และประชากรครึ่งหนึ่งเข้าถึงบรอดแบนด์ไร้สายความเร็วสูง ปี 2575 ชุมชนที่มีระบบบำบัดน้ำเสีย 150 แห่ง เมืองที่ได้รับการป้องกัน 235 แห่ง อินเทอร์เน็ตบ้าน 500 Mbps และมือถือ 100 Mbps ปี 2580 ระบบบำบัดน้ำเสียใหม่ 557 แห่ง เมืองที่ได้รับการป้องกัน 370 แห่ง และประชากรร้อยละ 70 เข้าถึงบรอดแบนด์

ทั้งหมดนี้เป็นเป้าหมายของนโยบายสาธารณะ ไม่ใช่วันเชื่อมต่อบริการ ใช้เพื่อดูทิศทางของเมืองที่ชอบอยู่แล้ว และเพื่อกลับไปดูที่อยู่ที่เคยตัดออกเมื่อโครงข่ายพัฒนาแล้ว บนแผนที่ เป้าหมายเหล่านี้ควรเป็นชั้นข้อมูลแยกจากชั้นของสิ่งอำนวยความสะดวกที่มีอยู่จริง เพื่อให้แผนที่ไม่สัญญาเกินกว่าที่บทความเขียนไว้

สิ่งที่ทำได้ในตอนนี้

ก่อนไปดูทรัพย์ครั้งต่อไป เตรียมคำถามสี่ข้อสำหรับทุกที่อยู่ น้ำมาจากไหน น้ำเสียไปที่ไหน โรงพยาบาลและโรงเรียนใดอยู่ห่างออกไปเท่าไรเมื่อเดินทางจริง และความเร็วอินเทอร์เน็ตในห้องทำงานเท่าไร จดคำตอบ แหล่งที่มา และวันที่ไว้ แล้วเปรียบเทียบทรัพย์บนฐานนี้แทนการดูแค่วิว คู่มือแผนที่ของเรา ช่วยต่อยอดการอ่านนี้ในระดับเมืองและย่าน